tractor anudan Yojana : शेतकरी मित्रांनो, शेतीमध्ये मजुरांची वाढती टंचाई, वाढते इंधन दर आणि उत्पादन खर्च यामुळे पारंपरिक पद्धतीने शेती करणे दिवसेंदिवस कठीण होत चालले आहे. अशा परिस्थितीत आधुनिक यांत्रिकीकरण हाच शेती टिकवण्याचा आणि नफा वाढवण्याचा प्रभावी मार्ग ठरतो. पण ट्रॅक्टरसारखी महागडी यंत्रसामग्री खरेदी करणे सर्वसामान्य शेतकऱ्यांना परवडणारे नसते.
हीच बाब लक्षात घेऊन महाराष्ट्र शासन अंतर्गत कृषी विभागामार्फत ‘राज्य कृषी यांत्रिकीकरण योजना’ राबवली जाते. या योजनेद्वारे ट्रॅक्टर व इतर कृषी अवजारांच्या खरेदीवर शेतकऱ्यांना मोठ्या प्रमाणात अनुदान दिले जाते. अर्ज प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाईन असून ती MahaDBT पोर्टलवरून केली जाते.
कृषी यांत्रिकीकरण योजना म्हणजे काय?
शेतीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवणे, श्रम व वेळेची बचत करणे आणि उत्पादनक्षमतेत वाढ करणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
या अंतर्गत खालील यंत्रांसाठी अनुदान उपलब्ध आहे:
- ट्रॅक्टर
- रोटाव्हेटर
- नांगर
- पेरणी यंत्र
- कल्टीव्हेटर
- मळणी यंत्र
- ट्रॅक्टरचलित इतर अवजारे
लहान व अल्पभूधारक शेतकऱ्यांसाठी ही योजना अत्यंत फायदेशीर ठरते, कारण यामुळे शेतीचा खर्च कमी होऊन उत्पन्नात वाढ होते.
अनुदानासाठी पात्रता अटी (Eligibility Criteria)
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
1) आधार संलग्न बँक खाते
अर्जदाराचे बँक खाते आधार कार्डशी लिंक असणे अनिवार्य आहे. अनुदानाची रक्कम थेट खात्यात जमा केली जाते.
2) जमिनीची मालकी
अर्जदाराच्या नावावर अद्ययावत ७/१२ उतारा व ८-अ दाखला असणे आवश्यक आहे.
3) १० वर्षांची अट
एखाद्या विशिष्ट यंत्रासाठी (उदा. ट्रॅक्टर) एकदा अनुदान घेतल्यास पुढील १० वर्षे त्याच यंत्रासाठी पुन्हा अर्ज करता येत नाही.
4) एकावेळी एकच लाभ
एका अर्जात एका वेळी फक्त एकाच यंत्रासाठी अनुदान मिळते.
5) कुटुंबातील ट्रॅक्टरची अट
जर कुटुंबातील सदस्याच्या नावावर आधीपासून ट्रॅक्टर असेल, तर नवीन ट्रॅक्टरसाठी अनुदान मिळणार नाही. मात्र, ट्रॅक्टरचलित अवजारांसाठी अर्ज करता येतो.
ट्रॅक्टर अनुदानासाठी आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज करण्यापूर्वी खालील कागदपत्रे स्कॅन करून तयार ठेवा:
- आधार कार्ड
- ७/१२ उतारा (अद्ययावत)
- ८-अ दाखला
- बँक पासबुकची प्रत
- जात प्रमाणपत्र (लागू असल्यास)
- रहिवासी दाखला
- पासपोर्ट साईज फोटो
- मोबाईल क्रमांक (आधारशी लिंक असलेला)
कागदपत्रे स्पष्ट आणि वाचनीय असावीत, अन्यथा अर्ज अपूर्ण राहू शकतो.
अर्ज प्रक्रिया कशी करावी?
- MahaDBT पोर्टलवर नवीन नोंदणी करा किंवा लॉगिन करा.
- “कृषी विभाग” हा पर्याय निवडा.
- “कृषी यांत्रिकीकरण योजना” निवडून ट्रॅक्टर किंवा संबंधित अवजार निवडा.
- आवश्यक माहिती भरा आणि कागदपत्रे अपलोड करा.
- अर्ज सबमिट करून अर्ज क्रमांक जतन करून ठेवा.
यानंतर पात्र अर्जदारांची निवड संगणकीय सोडतीद्वारे केली जाते.
अनुदान किती मिळते?
अनुदानाची रक्कम शेतकऱ्यांच्या प्रवर्गानुसार बदलते. साधारणपणे:
- सर्वसाधारण प्रवर्ग: 40% पर्यंत
- अनुसूचित जाती/जमाती व महिला शेतकरी: 50% किंवा त्याहून अधिक
(अचूक टक्केवारी जिल्हा व यंत्रप्रकारानुसार बदलू शकते.)
निष्कर्ष
ट्रॅक्टर अनुदान योजना ही शेतकऱ्यांसाठी मोठी आर्थिक मदत ठरत आहे. आधुनिक यंत्रसामग्रीमुळे शेतीचे काम जलद, सोपे आणि किफायतशीर होते. त्यामुळे उत्पादनात वाढ होऊन उत्पन्नही दुपटीने वाढण्याची शक्यता असते.
जर तुम्ही अद्याप अर्ज केला नसेल, तर लवकरात लवकर आवश्यक कागदपत्रे तयार करून अर्ज करा आणि शासनाच्या या महत्त्वपूर्ण योजनेचा लाभ घ्या. आधुनिक शेतीकडे एक पाऊल टाका आणि प्रगतीचा नवा मार्ग स्वीकारा!